Cao Hovenier: Alles over loon, werktijden en rechten voor groenprofessionals

Als hovenier ben je waarschijnlijk wel eens de vraag tegengekomen: wat staat er eigenlijk allemaal in de cao hovenier? Of misschien overweeg je om in de groensector te gaan werken en wil je weten waar je recht op hebt. De cao hoveniers is namelijk niet zomaar een stoffig document – het is jouw bescherming tegen uitbuiting en zorgt ervoor dat je een eerlijk loon krijgt voor je harde werk. Uit mijn ervaring in de sector merk ik dat veel hoveniers eigenlijk niet precies weten wat er allemaal in hun cao staat. Dat is jammer, want je laat mogelijk geld en rechten liggen. In deze blog leg ik je haarfijn uit wat de cao hovenier voor jou betekent, zodat je weet waar je aan toe bent.

Wat is de cao hovenier precies

De cao hovenier – officieel de ‘Cao voor het Hoveniersbedrijf in Nederland’ – is de collectieve arbeidsovereenkomst die geldt voor iedereen die werkt bij particuliere en zakelijke hoveniersbedrijven. Het maakt niet uit of je bezig bent met tuinaanleg, onderhoud van plantsoenen of het snoeien van bomen, als je werkgever een hoveniersbedrijf is, dan valt je waarschijnlijk onder deze cao. Let wel op: als je werkt voor de gemeente of een andere overheidsinstelling, dan geldt deze cao niet voor jou.

Wat ik in de praktijk vaak zie, is dat mensen de cao hovenier verwarren met andere cao’s in de groensector. Er is namelijk ook nog de cao Groen, Grond en Infrastructuur (GGI) en de cao Gemeenten. Het verschil is belangrijk: de hoveniers-cao is specifiek voor werknemers bij private hoveniersbedrijven. De cao wordt regelmatig vernieuwd, dus check altijd of je onder de meest actuele versie valt en of deze algemeen verbindend verklaard is door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Loonschalen en salarisopbouw in de cao

Een van de belangrijkste onderdelen van de cao hovenier zijn natuurlijk de loonschalen. Deze zijn opgebouwd in verschillende functiegroepen, gebaseerd op je taken, ervaring en verantwoordelijkheden. Als je net begint als hovenier, start je in een lagere functiegroep, maar naarmate je meer ervaring opdoet en extra taken op je neemt, kun je doorgroeien naar een hogere schaal. Elke functiegroep heeft zijn eigen schaalloon met periodieken – dat betekent dat je automatisch loonsverhoging krijgt als je langer in dezelfde functie werkt.

Voor leerlingen, BBL-studenten en jongeren gelden er speciale regelingen met aangepaste tarieven. Wat veel mensen niet weten, is dat er ook strikte regels gelden voor inleen en uitzendkrachten. Die moeten minimaal hetzelfde verdienen als een vaste medewerker in dezelfde functie. Dit voorkomt dat werkgevers goedkope uitzendkrachten inhuren om de cao te omzeilen.

Arbeidscontracten en proeftijden

De cao hovenier regelt ook precies hoe arbeidscontracten eruit moeten zien. Of je nu een tijdelijk of vast contract hebt, er gelden duidelijke regels. Voor de proeftijd geldt meestal een periode van 1 tot 2 maanden, afhankelijk van de duur van je contract en de functie die je vervult. De ketenbepaling – die voorkomt dat werkgevers je eindeloos tijdelijke contracten blijven aanbieden – volgt gewoon de landelijke wetgeving.

Wat ik in mijn praktijk vaak meemaak, is dat werknemers niet goed geïnformeerd zijn over hun contractuele rechten. De cao biedt hier duidelijkheid over, dus zorg dat je weet wat er in je contract staat en welke rechten je daaraan ontleent. Als je op zoek bent naar een baan als hovenier, is het slim om van tevoren te weten welke arbeidsvoorwaarden je kunt verwachten.

Werktijden en overwerk in de hovenierssector

De standaard werkweek voor hoveniers ligt tussen de 38 en 40 uur per week, maar door de seizoensgebonden natuur van het werk kunnen er afwijkingen zijn. In de zomer werk je misschien wat langer door, terwijl het in de winter wat rustiger kan zijn. De start- en eindtijden kunnen per seizoen en type werk verschillen, maar dit moet wel binnen de kaders van de Arbeidstijdenwet gebeuren. Voor pauzes en eventuele zondagsarbeid gelden strikte regels – dit mag alleen in overleg en onder specifieke omstandigheden.

Overwerk wordt apart vergoed met toeslagen na je normale werktijd. Ook voor onregelmatige diensten zoals vroege of late uren, weekendwerk en storingsdiensten bestaan er aparte regelingen. Een belangrijk punt dat vaak over het hoofd wordt gezien, zijn de reistijdregels. Er is verschil tussen reizen van en naar je vaste standplaats versus direct naar een werklocatie. Vaak wordt deze reistijd (deels) vergoed, maar de exacte regels staan in de cao beschreven.

Vakantie verlof en feestdagen

Naast je wettelijke vakantiedagen krijg je via de cao hovenier ook bovenwettelijke vakantiedagen. Tijdens je vakantie krijg je gewoon je volledige salaris doorbetaald. Er zijn ook regelingen voor bijzonder verlof, bijvoorbeeld bij een overlijden in de familie, een huwelijk of de geboorte van een kind. Voor zorgverlof – zowel kortdurend als langdurend – en calamiteiten gelden de wettelijke bepalingen, vaak aangevuld met extra afspraken uit de cao.

Op erkende feestdagen krijg je gewoon je salaris doorbetaald, ook al werk je niet. Mocht je werkgever je toch op een feestdag nodig hebben, dan mag dat alleen onder specifieke voorwaarden en krijg je een toeslag of extra compensatie. Dit is vooral relevant voor hoveniers die onderhoudswerkzaamheden uitvoeren of nooddiensten hebben.

Vakantiegeld en extra uitkeringen

Je vakantiegeld bedraagt minimaal 8% van je jaarsalaris – dat is wettelijk geregeld. Sommige versies van de cao hoveniers kennen daarnaast nog een individueel keuzebudget of een eindejaarsuitkering. Dit hangt af van de specifieke afspraken die gemaakt zijn in de meest recente cao-onderhandelingen. Wat fijn is aan deze regelingen, is dat je als werknemer zekerheid hebt over deze extra inkomsten.

Het vakantiegeld krijg je meestal in mei of juni uitbetaald, net voor het vakantieseizoen. Als je tussentijds van baan wisselt, heb je recht op een evenredige vakantiegelduitkering over de periode dat je gewerkt hebt. Dit wordt vaak automatisch verwerkt in je laatste salaris, maar het is altijd verstandig om dit even na te gaan.

Pensioenopbouw via BPL Pensioen

Voor je pensioen wordt er automatisch aangesloten bij BPL Pensioen, het Bedrijfspensioenfonds voor de Landbouw en het groen. Zowel jij als werkgever dragen bij aan dit pensioenfonds. De precieze opbouw- en premiepercentages worden jaarlijks vastgesteld door BPL zelf, dus deze kunnen per jaar verschillen. Het voordeel van een bedrijfspensioenfonds is dat de premies meestal lager zijn dan bij commerciële pensioenverzekeraars.

Je pensioenopbouw begint vanaf je eerste werkdag, mits je natuurlijk onder de cao valt. Het is verstandig om regelmatig je pensioenopbouw in de gaten te houden via de website van BPL Pensioen. Daar kun je zien hoeveel pensioen je opbouwt en wat je ongeveer kunt verwachten als je met pensioen gaat. Als je van baan wisselt binnen de sector, blijft je pensioen gewoon doorlopen bij hetzelfde fonds.

Reiskostenvergoeding en werkkleding

Voor reiskosten tussen je woning en werk, of voor dienstreizen, geldt een kilometer- of dagvergoeding volgens de cao-afspraken en fiscale maxima. De exacte vergoeding kan verschillen per cao-periode, dus check dit in de actuele versie. Wat belangrijk is om te weten: je kunt meestal niet zelf bepalen of je een kilometervergoeding of een ov-vergoeding wilt. Dit hangt af van de afspraken die je werkgever maakt.

Voor eigen gereedschap en kleding geldt een strikte regel: vergoedingen hiervoor zijn meestal niet toegestaan vanwege fiscale redenen. In plaats daarvan moet je werkgever zorgen voor persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) en werkkleding. Dit is niet alleen een cao-afspraak, maar ook een wettelijke verplichting vanuit de arbowetgeving. Als hovenier heb je recht op veiligheidsschoenen, werkhandschoenen, reflecterende kleding en andere beschermende uitrusting.

Scholing en ontwikkeling via Colland

Een mooi aspect van de cao hovenier is de aandacht voor opleiding en ontwikkeling. Via Colland Arbeidsmarkt – het sectorfonds voor de groensector – zijn er regelingen voor scholing, veiligheidsopleidingen zoals VCA, en subsidies voor BBL-trajecten en zij-instroom. Als je je wilt ontwikkelen of aanvullende certificaten wilt halen, kun je vaak een beroep doen op deze regelingen.

Ontwikkelbudgetten en studiekostenbedingen kunnen ook onderdeel zijn van je arbeidsovereenkomst. Soms moet je wel een terugbetalingsverplichting accepteren als je kort na een opleiding van baan wisselt. Voor wie interesse heeft in een opleiding tot hovenier, biedt de sector dus goede mogelijkheden voor financiële ondersteuning tijdens je studie.

Veiligheid en gezondheid op de werkplek

Veiligheid staat hoog op de agenda in de hovenierssector. VCA-certificering, risico-inventarisatie en -evaluatie en arboregels zijn verplicht. Er zijn specifieke afspraken over werken met machines, pesticiden voor gewasbescherming, fysieke belasting en omgaan met weer- en seizoensinvloeden zoals extreme hitte, kou of regen. Als hovenier werk je immers het hele jaar door buiten, dus deze bescherming is broodnodig.

Je werkgever is verplicht om een veilige werkomgeving te creëren en je de juiste training en beschermingsmiddelen te geven. Mocht je een ongeluk krijgen of ziek worden door het werk, dan gelden er uitgebreide regelingen voor verzuimbegeleiding en re-integratie. De cao werkt hierin samen met de Arbowet om je maximaal te beschermen.

Ziekte verzuim en re-integratie

Bij ziekte krijg je loondoorbetaling volgens de wettelijke regeling en aanvullende cao-afspraken. Meestal gaat het om 104 weken met aflopende percentages – in de eerste periode krijg je 100% van je loon, later kan dit zakken naar 70%. De exacte percentages kun je vinden in de actuele cao. Zowel jij als werkgever hebben verplichtingen als het gaat om re-integratie – samenwerken om je zo snel mogelijk weer gezond aan het werk te krijgen.

Wat veel mensen niet beseffen, is dat re-integratie niet altijd betekent dat je terug moet naar je oude functie. Soms is het mogelijk om aangepast werk te doen of om te scholen naar een andere functie binnen het bedrijf. Je werkgever moet hier actief in meedenken en oplossingen zoeken. Als je langdurig ziek bent, is het verstandig om contact op te nemen met je vakbond of de cao-commissie voor advies.

Praktische tips voor hoveniers

Nu je weet wat er allemaal in de cao staat, is het belangrijk dat je er ook gebruik van maakt. Check regelmatig de actuele loontabellen en kijk of je in de juiste trede bent ingedeeld bij salarisafspraken. Leg afspraken over reistijd, verzamelplaats of standplaats en overwerk altijd schriftelijk vast – dit voorkomt later discussies. Maak gebruik van de Colland-regelingen voor scholing en instroomsubsidies, want deze kunnen je carrière een flinke boost geven.

Sluit je aan bij BPL Pensioen en zorg dat je PBM en werkkleding conform de arbo-eisen krijgt. Voor seizoensplanning kun je afspraken maken over urenbanken of plus-minuren binnen de cao-kaders. Dit geeft beide partijen flexibiliteit zonder dat je rechten in het gedrang komen. Wil je meer weten over salarissen in de hovenierssector, dan kun je altijd de actuele cao raadplegen of contact opnemen met je vakbond voor advies op maat.